Opschorting en uitstel in het nieuwe strafwetboek

Op 1 september 2026 treedt het nieuwe Strafwetboek in werking. Wat verandert er concreet aan de opschorting, en het uitstel van tenuitvoerlegging van de straf? 

Opschorting van de uitspraak van de veroordeling (art. 64 Sw.)

Wat is opschorting ook alweer?

Opschorting betekent dat de rechter oordeelt dat de feiten die u ten laste worden gelegd, bewezen zijn, maar dat de uitspraak van veroordeling voor een bepaalde termijn wordt opgeschort.

Deze termijn, ook wel proeftermijn genoemd, blijft met het nieuwe strafwetboek ongewijzigd en bedraagt nog steeds tussen 1 en 5 jaar.

Indien u de proeftijd gunstig doorloopt, zal geen straf worden opgelegd en zal de veroordeling ook niet op het attest van goed gedrag en zeden komen te staan.

Wanneer komt u in aanmerking om de gunst van de opschorting te kunnen krijgen?

De opschorting van de uitspraak kan worden toegekend wanneer de rechter u één of meerdere straffen van niveau 1 tot en met 6 oplegt. Deze indeling in strafniveaus is een belangrijke nieuwigheid van het nieuwe strafwetboek.

De instemming van de beklaagde met de opschorting blijft een vereiste.

Wat nieuw is, is dat de opschorting mogelijk is ongeacht uw gerechtelijke antecedenten. Voordien kon een rechter u enkel de opschorting verlenen indien u nog niet veroordeeld werd tot een criminele straf of tot een hoofdgevangenisstraf van meer dan 6 maanden.

Zowel de correctionele rechtbank als het onderzoeksgerecht kunnen de opschorting toekennen. Het onderzoeksgerecht kent een opschorting toe wanneer een openbare procedure de reclassering in gevaar zou kunnen brengen.

Is probatie-opschorting nog mogelijk?

Een belangrijke wijziging is dat de probatie-opschorting door het nieuwe Strafwetboek wordt afgeschaft. Aldus bestaat voortan enkel nog de gewone opschorting.

Uitstel van de tenuitvoerlegging van de straf (art. 65 Sw.)

Wat is uitstel ook alweer?

Uitstel betekent dat de rechter u veroordeelt en u een straf oplegt, maar dat de uitvoering van de straf voor een bepaalde termijn wordt uitgesteld.

Deze termijn, ook wel proeftermijn genoemd, blijft ongewijzigd en bedraagt nog steeds tussen de 1 en 5 jaar.

Zowel een volledig als gedeeltelijk uitstel blijft mogelijk.

! Opgelet: indien er sprake is van herhaling of recidive wordt er ook rekening gehouden met een straf met uitstel.

Wanneer komt u in aanmerking om de gunst van het uitstel te kunnen krijgen?

Uitstel van de tenuitvoerlegging kan worden verleend wanneer de rechter u één of meerdere straffen van niveau 1 tot en met 3 oplegt.

Uitstel is mogelijk zowel voor hoofd- als voor bijkomende straffen.

Uitstel kan niet worden verleend in volgende gevallen:

• Een verbeurdverklaring (maar wel geldstraf vastgesteld op basis van het verwachte of uit het misdrijf behaalde voordeel);
• Een straf onder elektronisch toezicht;
• Een werkstraf;
• Een probatiestraf;
• Een dienstverleningsstraf ten gunste van de gemeenschap;
• Een behandeling onder vrijheidsberoving;
• Een verlengde opvolging;
• Een vervangende straf;
• De proeftermijn blijft ongewijzigd en bedraagt nog steeds tussen 1 en 5 jaar.

Wat nieuw is, is dat het uitstel mogelijk is ongeacht uw eventuele gerechtelijke antecedenten. Voordien kon een rechter enkel de gunst van het uitstel verlenen indien de u nog niet veroordeeld werd tot een criminele straf of tot een hoofdgevangenisstraf van meer dan 12 maanden.

Is probatie-uitstel nog mogelijk?

In tegenstelling tot de probatie-opschorting blijft probatie-uitstel wel bestaan.

De probatievoorwaarden kunnen nog steeds zowel algemene als bijzondere voorwaarden bevatten. De algemene voorwaarden houden in dat de veroordeelde geen nieuwe misdrijven pleegt, een vast adres behoudt en ingaat op oproepingen van justitie. Bijzondere voorwaarden kunnen onder meer bestaan uit het volgen van een opleiding, een beroepsstage of een ambulante behandeling.

Herroeping van opschorting en uitstel

De opschorting kan op vordering van het Openbaar Ministerie worden herroepen door de rechtbank die de opschorting gelast heeft, wanneer de veroordeelde opnieuw wordt veroordeeld voor een misdrijf gepleegd tijdens de proeftijd dat een gevangenisstraf van mistens zes maanden tot gevolg heeft gehad. Voor opschortingen inzake verkeersmisdrijven geldt een andere regeling.

Indien de opschorting wordt herroepen, kan voor het betrokken misdrijf ten hoogste een straf van niveau drie worden opgelegd.

Het uitstel of probatie-uitstel wordt automatisch herroepen indien een veroordeling volgt voor een nieuw misdrijf tijdens de proefperiode, dat minstens achttien maanden gevangenisstraf zonder uitstel heeft opgeleverd.

Het uitstel of probatie-uitstel kan worden herroepen indien een nieuw misdrijf wordt gepleegd tijdens de proeftermijn dat een effectieve gevangenisstraf oplevert van maximaal achttien maanden.